Wyniki IgG i IgM jak odczytać w praktyce?

Czym są IgM i IgG?

IgM to przeciwciała wczesnej odpowiedzi humoralnej. Pojawiają się jako pierwsze po kontakcie z patogenem i są markerem świeżej lub niedawnej infekcji, co w serologii wirusowej pomaga oszacować czas zakażenia [3][4].

IgG pojawia się później niż IgM i utrzymuje się dłużej. Wskazuje na przebytą infekcję, odporność po szczepieniu albo pamięć immunologiczną, co ma znaczenie przy ocenie narażenia w przeszłości [1][2].

Testy na przeciwciała IgM i IgG służą do szacowania czy zakażenie jest aktualne, niedawne czy przebyte, jednak ich odczyt wymaga zestawienia obu klas oraz kontekstu klinicznego [3][1][2].

Jak czytać wyniki IgG i IgM w praktyce?

• IgM dodatni, IgG ujemny oznacza zwykle zakażenie bardzo świeże lub wczesne [1][2].
• IgM dodatni, IgG dodatni sugeruje zakażenie trwające lub niedawno przebyte, etap przejściowy odpowiedzi [1][2].
• IgM ujemny, IgG dodatni najczęściej wskazuje na przeszłą ekspozycję albo odporność poszczepienną, zależnie od choroby [1][2].
• IgM ujemny, IgG ujemny oznacza brak wykrywalnych przeciwciał lub zbyt wczesny etap przed serokonwersją [2].

Interpretacja ma sens tylko łącznie dla IgG i IgM, ponieważ izolowany wynik IgM może być mylący. Zestawienie obu klas daje wiarygodniejszy obraz fazy infekcji [3][2].

Nie ma uniwersalnych wartości granicznych dla wszystkich laboratoriów i patogenów, ponieważ progi zależą od metody oznaczenia i rodzaju zakażenia, co wymaga czytania wyniku w kontekście użytego testu [3][2].

Kiedy pojawiają się przeciwciała i co oznacza okienko serologiczne?

Po ekspozycji organizm najpierw wytwarza IgM. Zwykle stają się wykrywalne po kilku dniach. Materiały edukacyjne podają orientacyjnie 5 do 10 dni od kontaktu, po czym poziom IgM spada, ale może utrzymywać się przez 3 do 4 miesięcy [2]. Dokument zdrowia publicznego Ontario wskazuje, że wirusowo swoiste IgM są zazwyczaj wykrywalne około 2 do 3 miesięcy po zakażeniu pierwotnym [3]. W materiałach dotyczących SARS-CoV-2 opisano, że u około 90 procent zakażonych IgM jest wykrywalne w surowicy 7 dni po początku objawów, co potwierdza wczesny charakter tej odpowiedzi [5].

IgG zaczyna rosnąć później, po kilku tygodniach od zakażenia, a następnie stabilizuje się i utrzymuje dłużej w ramach pamięci immunologicznej [2].

Okienko serologiczne to czas między zakażeniem a pojawieniem się wykrywalnych poziomów przeciwciał. W tym okresie wyniki obu klas mogą być ujemne mimo toczącego się zakażenia, dlatego negatywny wynik wczesny nie wyklucza infekcji [3][2].

Dlaczego nie wolno interpretować IgM w oderwaniu od IgG?

Sam dodatni wynik IgM nie zawsze oznacza aktywną infekcję. Możliwe są wyniki fałszywie dodatnie oraz utrzymywanie się IgM po ustąpieniu zakażenia, dlatego odczyt izolowanego IgM bywa obarczony błędem [2].

Zestawienie z IgG oraz analiza objawów, czasu od ekspozycji i rodzaju testu zwiększa wiarygodność rozpoznania fazy choroby. W praktyce dane serologiczne łączy się z innymi elementami diagnostyki, a przy podejrzeniu aktywnego zakażenia często konieczne są dodatkowe badania potwierdzające [3][2].

Co wpływa na wiarygodność wyniku?

• Czas od początku objawów lub kontaktu, który determinuje wejście i wyjście z okienka serologicznego [3][2].
• Obecność lub brak objawów, co ukierunkowuje znaczenie danego układu IgG i IgM [3][2].
• Typ patogenu, który wpływa na tempo i długość odpowiedzi humoralnej [3][2].
• Rodzaj testu serologicznego oraz jego czułość i swoistość, w tym wartości odcięcia raportowane przez dane laboratorium [3][2].
• Epidemiologia i ryzyko ekspozycji, które modyfikują przedtestowe prawdopodobieństwo zakażenia [3][2].

Ile utrzymują się IgM i IgG?

IgM z definicji dominują na początku odpowiedzi. Zwykle są wykrywalne przez około 2 do 3 miesięcy od zakażenia, a w niektórych opisach mogą utrzymywać się 3 do 4 miesięcy, zanim spadną do poziomów niewykrywalnych, przy czym czas ten zależy od patogenu i metody badania [3][2].

IgG utrzymują się dłużej i są kluczowe dla długotrwałej pamięci immunologicznej. Ich obecność najczęściej sygnalizuje kontakt w przeszłości lub odpowiedź poszczepienną, jednak dokładny czas utrzymywania jest zmienny między chorobami i testami [1][2].

Czy dodatni IgG zawsze oznacza pełną ochronę?

Dodatni IgG przy ujemnym IgM zwykle świadczy o przebytej infekcji lub o odporności po szczepieniu. Nie stanowi to jednak uniwersalnej gwarancji pełnej ochrony przed ponownym zakażeniem, ponieważ znaczenie poziomu IgG zależy od konkretnej choroby i jakości testu [1][2].

Jak postępować po otrzymaniu wyniku?

• Czytaj wyniki IgG i IgM łącznie i w kontekście czasu od ekspozycji oraz objawów, aby ograniczyć ryzyko błędnej interpretacji [3][2].
• Uwzględnij możliwość okienka serologicznego. Przy wysokim podejrzeniu klinicznym wynik ujemny warto zweryfikować w odpowiednim odstępie czasu [3][2].
• Pamiętaj, że brak jednej uniwersalnej granicy dodatniości wymaga odniesienia do metody użytej w danym laboratorium i do badanego patogenu [3][2].
• W razie podejrzenia aktywnego zakażenia rozważenie badań potwierdzających bywa konieczne, ponieważ same przeciwciała nie zawsze rozstrzygają o aktualności procesu chorobowego [3][2].

Źródła i materiały

1. https://www.tuasaude.com/en/igg-vs-igm/
2. https://www.auxologico.com/reading-serological-test-results
3. https://www.publichealthontario.ca/-/media/documents/lab/lab-sd-044-interpretation-viral-igm-igg-serology.pdf?la=en
4. https://www.webmd.com/a-to-z-guides/immunoglobulin-test
5. https://www.imd-berlin.de/fileadmin/user_upload/Diag_Info_Englisch/334_Indication_and_interpretation_of_SARS-CoV-2_antibody_diagnostics.pdf